NEWSREPORTAŻ 2009, III miejsce, Autor: Kuba Kamiński/Rzeczpospolita

Nietrudno zgodzić się z jurorami tegorocznego Newsreportażu, którzy na gali rozdania nagród (nie byłam, powtarzam z relacji obecnych) przyznali, że poziom konkursu był w tym roku wyjątkowo niski.
Obejrzałam każdy z wyróżnionych reportaży, do drugiej rundy nikt by mnie już nie zmusił, nawet pod groźbą kary albo za pieniądze. Byłaby to ogromna strata czasu, a ten jak wiadomo jest dziś najcenniejszy. Wyjątek stanowi reportaż Kuby Kamińskiego "Salaryman" ( III nagroda w kategorii Życie codzienne), poruszający problem już obfotografowany, ale zrobiony rzetelnie i dobrze wyedytowany. Większość materiałów prześlizguje się po całkiem ciekawych tematach ( m.in. zamknięte osiedla T.Wiecha), reportaże są fatalnie wyedytowane ( choćby "Wielka woda" Krzysztofa Łokaja), poruszają banalne tematy ( "Szybka zima" Jacka Świerczyńskiego). Miałam nadzieję że jury, złożone głównie z czynnych i młodych reporterów, wyłowi jakieś nowe talenty i wreszcie zobaczymy coś interesującego. Cud się nie zdarzył, a poziom tegorocznego konkursu był niestety amatorski.
Może wzorem Hollywood w przyszłym roku ktoś powinien przyznać fotograficzne maliny czyli nagrody za najgorsze zdjęcia?
Fotograficzną malinę za tytuł materiału powinien w tym roku dostać Maciej Jeziorek, który nazywając swój reportaż "Indyjskie Laski" ( Newsreportaż - II nagroda w kategorii Ludzie) chyba się pomylił, miało być śmiesznie, wyszło niemądrze. Zamiast II nagrody w kategorii Wydarzenia, fotograficzną malinę przyznałabym Piotrowi Małeckiemu za reportaż "Po drugiej stronie wyścigu". Autor w nudny sposób skopiował pomysł dawno już wyeksploatowany przez klasyka gatunku - Paula Fusco w "RFK" . Fotograficzna malina powinna też trafić do autora reportażu "Szybka zima", Jacka Świerczyńskiego, raz za to, że nie zatytułował przewrotnie swojego materiału np. "Zima nie zaskoczyła fotografów", dwa z powodu wysłania serii malarskich portretów na konkurs fotoreportażu.Te zdjęcia są może ładne ale czy ciekawe, zaskakujące? Szkoda że fotograf wykonując ten materiał "zmarzł tak bardzo", upór i poświęcenie były godne lepszej sprawy.
Z fotomalinami za fotokasty na razie się powstrzymuję, nie podcinajmy nóg nowej kategorii. Nie było tak źle, choć z przykrością stwierdzam, że wiele materiałów zyskuje, gdy słucha się ich z zamkniętymi oczami.....

Z cyklu "100 słońc"

Do końca roku w Yours Gallery można obejrzeć niezwykłą wystawę pt. "100 słońc". Zdjęcia dokumentujące amerykańskie naziemne próby jądrowe, trwające od 16 lipca 1945 roku do 4 października 1962 roku, wybrał z państwowych archiwów fotograf Michael Light. W ubiegłym roku zdjęcia przedstawiające amerykańskie próby nuklearne sprzedawały się jak świeże bułeczki na targach Paris Photo. Podobnie jak w Paryżu, teraz w Warszawie jedni będą oglądać "100 słońc" jak interesujący dokument, inni jak dzieła sztuki. Jednych bardziej zainteresują fakty dotyczące poszczególnych prób jądrowych, z kolei ich nazwy ( King, Stokes, Able, Baker, Charlie) i formy pobudzą wyobraźnię innych. Być może na tym polega magia tej wystawy.
"100 słońc" to również ciekawy głos w dyskusji na temat fotografii dokumentalnej, zalegającej w archiwach ( temat przewodni ostatniego Miesiąca Fotografii w Krakowie) oraz roli zdjęć w zależności od kontekstu i miejsca, w którym są prezentowane.

Tygodnik Fotograficzny, nowy portal poświęcony fotografii, podał niedawno informację o wynikach Czech Pres Photo.
Byłam ciekawa dokonań bliskich sąsiadów, krytycy i kuratorzy często powołują się na dobrą tradycję czeskiej fotografii.
Tym większe było moje rozczarowanie, gdy obejrzałam dziś nagrodzone materiały. Wydaje się, że czescy fotoreporterzy przestali śledzić światowe trendy, większość materiałów wygląda dość archaicznie. Wśród wyróżnionych fotoreportaży trudno znaleźć zaskakujący materiał, czy to pod względem treści czy formy. Wiele materiałów zostało źle wyedytowanych, niektóre przypominają raczej szkic do właściwego reportażu, inne są prostu nudne. Szkoda że czescy fotoreporterzy wolą fotografować Indie a nie własne podwórko. Za kilka lat może się okazać, że pierwsza dekada XXI wieku została przez Czechów zdokumentowana jedynie przez media elektroniczne.

KAŽDODENNÍ ŽIVOT , fot. SVATOPLUK KLESNIL
Příprava šampiónů, výstava skotu, Francie, říjen 2008 – červen 2009

Z cyklu "Przestrzeń prywatna", fot. Lydia Panas

Jeszcze tylko przez weekend w warszawskiej Yours  Gallery można obejrzeć wystawę amerykańskiej artystki Lydii Panas pt. "Przestrzeń prywatna".
Choć ostatnio większość projektów fotograficznych to serie portretów, ten wdaje się naprawdę wyjątkowy. Panas sfotografowała swoich bliskich i przyjaciół, wybierając z nich osoby młode, dojrzewające. Lydii nie jest pierwszą fotografką, która postanowiła pokazać za pomocą zdjęć młodość, ten wyjątkowy moment w życiu, gdy dziecko zamienia się w dorosłego człowieka. Jej fotografie różnią się jednak od prac Sally Mann czy Jocka Sturgesa. Nie są tak przeestetyzowane, choć równie sterylne. Postacie pojawiające się w kolejnych kadrach z serii "Przestrzeń prywatna" są jakby wyjęte z konkretnej rzeczywistości. Wydaje się, że kontekst społeczny nie był dla autorki ważny. Panas chciała jedynie pokazać moment przejścia w dorosłość. Mogła wpaść w pułapkę powierzchowności tymczasem stworzyła hipnotyzujące, piękne, kameralne portrety młodych ludzi.
Nie zdradzając szczegółów - organizatorom wystawy gratuluję prostego pomysłu na aranżację wystawy.

Nie wiem skąd pojawiły się wątpliwości wśród czytelników - zamówienie zagranicznego magazynu, nawet z odległej Australii to naprawdę żadna filozofia.
O wiele większym wyzwaniem jest dziś dla mnie znalezienie czasu na dokładne przejrzenie liczącego trzysta stron rocznika, dlatego czytam go już od miesiąca ( zapomniałam wspomnieć, że w magazynie jest wiele ciekawych tekstów i wywiadów na temat prezentowanych projektów). Woytekkowalik poprosił o zdjęcie magazynu w towarzystwie polskiej gazety, pozwalam sobie zmodyfikować zamówienie, załączam zdjęcie APJ z albumami, które ostatnio dostałam i o których wkrótce napiszę.
Dodaję też dwa zdjęcia ze środka APJ, na pierwszym wspomniany materiał Jodi Bieber, na drugim bardzo ciekawy fotoreportaż Alejandro Bustosa o Chile.
W listopadzie wychodzi nowy numer APJ, który na pewno zamówię.

Z cyklu "Survivors", fot. Jodi Bieber

Magazyn APJ odkryłam przez przypadek. Nawet będąc w Australii nie natknęłam się na ten świetny rocznik o fotografii, prezentujący najciekawsze fotoreportaże i dokumenty z całego świata. Dopóki nie zamówiłam ostatniego numeru, nie mogłam uwierzyć, że jeszcze  gdzieś na świecie ktoś wydaje pismo fotograficzne na papierze, liczące - uwaga, uwaga - 272 strony! Tyle stron liczą najbardziej wypastowane edycje Vogue'a, które trzeba kilka razy dokładnie przekartkować, by wśród setek reklam znaleźć jakiś tekst. W Australian PhotoJournalist nie ma reklam, każdy numer poświęcony jest jednemu zagadnieniu. Tematem przewodnim numeru, który dostałam są Prawa Człowieka. W środku można obejrzeć wiele materiałów związanych z łamaniem praw człowieka, w tym przejmującą serię portretów kobiet pt. "Rape as a weapon of war", ofiar przemocy seksualnej w Kongo i na Bałkanach, autorstwa Robina Hammonda, ciekawy dokument Jodi Bieber o ofiarach przemocy domowej czy materiał Paolo Woods'a, który odwiedził 12 państw, w których wydobywa się ropę. Część publikowanych materiałów można oglądać na stronie APJ, inne na stronach autorskich fotoreporterów. W listopadzie ukaże się nowy numer magazynu, poświęcony prawom dziecka. Tymczasem już 15 października, po zalogowaniu na stronie APJ można posłuchać konferencji pt. "Seeking Justice - Social Activism through Journalism & Documentary Practice" ( start w południe czasu australijskiego), w której wezmą udział: Paul Fusco, Ed Kashi, Jodi Bieber, Marcus Bleasdale, Shahidul Alam, Gary Knight, Robin Hammond, Adam Ferguson, Travis Beard, Michael Coyne, Masaru Goto, Jack Picone, Megan Lewis.
Polecam.

Od kilku dni działa archiwum World Press Photo. Nareszcie można obejrzeć większość nagradzanych przez lata świetnych fotografii i korzystać z archiwum jako swojego rodzaju lektury obowiązkowej do historii fotodziennikarstwa. Archiwum można przeglądać według lat albo autorów zdjęć. Polecam.

2004, James Nachtwey, 1st prize, Contemporary Issues

Jury 5. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska w składzie: Tomasz Tomaszewski,Tomasz Sikora, Piotr Andrews, Grzegorz Leśniewski, Martyna Wojciechowska, Wojciech Franus spośród 70 tys. nadesłanych zdjęć wybrało zwyciezcę i zdobywcę nagrody GRAND PRIX. Został nim Jakub Kamiński z Warszawy, autor fotoreportażu zatytułowanego „Salary man” o przedstawicielach klasy średniej w Japonii, opublikowanego w "Rzeczpospolitej". Materiał w postaci slide showu poszerzony o więcej zdjęć można obejrzeć TU.

Z cyklu „Salary man”, fot. Jakub Kamiński

Nie wiem jak został wyedytowany fotoreportaż na konkurs, slide show nie jest najlepszy, głównie z powodu powtarzających się motywów m.in. śpiących na ulicach, zmęczonych Japończyków. Podobnych materiałów widzieliśmy już kilka, m.in. nagrodzony w 2007 roku na World Press Photo materiał Davida Guttenfeldera czy z naszego podwórka - fotoreportaż Jacka Łagowskiego z Gazety Wyborczej.

Wśród nagrodzonych portretów spodobało mi się zdjęcie pt. "Fan" autorstwa Anny Rogulskiej (pierwsze miejsce w kategorii ludzie), wykonane w barze w Omorate, etiopskim miasteczku przy granicy z Kenią.

"Fan", fot. Anna Rogulska

Podobnie jak jury nie potrafiłabym nie wyróżnić zdjęcia lamparta morskiego autorstwa Darka Sepioło (pierwsze miejsce w kategorii zwierzęta). Podobnie jak w latach ubiegłych w kategoriach krajobraz, adventure i zwierzęta, wyróżniono świetne fotografie, przez co nie mam wrażenia, że dobrych zdjęć szukano na siłę, wybierając najlepsze w śród słabych, jak to ostatnio bywa na pozostałych konkursach fotografii prasowej.

"Lampart morski", fot. Darek Sepioło

Nowy materiał Tomasza Tomaszewskiego "Cześć pracy" można obejrzeć w najnowszym numerze National Geographic. Prenumeratorzy magazynu już od kilku dni mogą oglądać zdjęcia przedstawiające współczesny Śląsk, od jutra pismo powinno być już w sprzedaży. Esej fotograficzny T.Tomaszewskiego to swoisty hołd złożony ludziom pracy. Każde zdjęcie to oddzielna historia, na której opisanie często zabrakłoby 1000 słów. Podobnie jak w przypadku poprzednich materiałów fotoreporter potraktował temat totalnie, oglądamy górników pod ziemią, podczas pracy i w życiu codziennym, wśród zdjęć technologicznych są szczere, ciepłe portrety, fotografie pokazujące trud pracy przeplatają się z pełnymi humoru, ale też tragizmu obrazami Śląska jakiego nie znamy. Od Bytomia po Pszczynę, od Gliwic po Mysłowice, 4 tys.km samochodem, 40 rolad, 265 klusek polanych zołzom, niezliczone ilości modrej kapusty, ponad 10 litrów kawy, 20 godzin pod ziemią - tak powstało blisko 8 tys. zdjęć, składających się na niezwykły, przenikliwy portret Śląska. T.Tomaszewski podjął mało oryginalny temat, Śląsk fotografowało już wielu reporterów, co roku na konkursach prasowych pojawiają się materiały z Nikiszowca czy Barbórki, większość z nich jest niestety powierzchowna, okolicznościowa, pokazująca zaledwie fragmenty śląskiej rzeczywistości. Tomasz Tomaszewski stworzył kompletny obraz życia ludzi pracy.
"Patrzcie, chopy, aż się spocił - Ślązacy od razu te krople zauważają. - Fotografowanie to musi być ciężka robota. No, nie tak ciężka jak naszo, ale tyż..." - wspomina pracę T.Tomaszewskiego Dariusz Kortko, autor tekstu do fotoreportażu.
Nie przegapcie.

Kąpiel w łaźni jest górniczym rytuałem. Pod prysznicem zwykle pierwszy w szeregu myje plecy drugiemu, drugi trzeciemu, a trzeci czwartemu itd. fot. Tomasz Tomaszewski/ National Geographic

fot. Rafał Milach / Malemen

W końcu udało się namówić aktorkę Magdalenę Cielecką na rozbieraną sesję, a właściwie na antysesję ubieraną. Cielecka w obiektywie Rafała Milacha została
malemate magazynu dla mężczyzn "Malemen", właśnie obchodzącego swoje pierwsze urodziny. Nie wiem czy zdjęcia Cieleckiej są seksi, nie mnie to oceniać, nie można jednak odmówić autorom pomysłu na sesję poczucia humoru, zaś samej bohaterce fotografii dystansu do siebie. Na fotografiach Milacha Cielecka zakrywa najbardziej ineresujące dla niektórych partie swojego ciała nagimi zdjęciami odpowiednich fragmentów. Wygląda to i zabawnie i intrygująco. Dla wielbicieli aktorki bonus - kolaż złożony ze zdjęć części ciała: dłoni, stóp, ucha, ust, ramion, pępka i piersi Pani Magdy.

fot. Rafał Milach / Malemen